Kuşadası’nda Arama Köpekleri Afetlerde Hayat Kurtarıyor

Kuşadası’nda Tevfik Gül, arama köpekleri yetiştirerek afetlerde hayat kurtarıyor. Jiro isimli köpeğiyle eğitimlerine devam ediyor.

Aydın’ın Kuşadası ilçesinde yaşayan Tevfik Gül, 2015 yılından bu yana arama kurtarma köpekleri yetiştirmekte. Bu süreçte, İçişleri Bakanlığı’na bağlı AFAD tarafından sertifikalandırılan köpeklerle hem yurt içinde hem de yurt dışında birçok afet operasyonuna destek sağlıyor. Şu anda, Belçika Malinois cinsi Jiro’yu günde 6-7 saat süren yoğun eğitimlerle göreve hazırlıyor.

Tevfik Gül, yıllardır sürdürdüğü arama köpeği yetiştiriciliği ile afet ve kayıp vakalarında yürütülen arama kurtarma çalışmalarına önemli katkılarda bulunuyor. Eğitimlerini Kuşadası’nın Caferli Mahallesi’ndeki çiftliğinde sürdüren Gül, köpeklerin sadece temel itaat eğitimleri almakla kalmayıp, afet bölgelerinde karşılaşabilecekleri zorlu koşullara uyum sağlamaları için uzun ve disiplinli bir eğitim sürecinden geçmelerine de önem veriyor.

Gül, geçmişte Border Collie cinsi Diff, Belçika Malinois cinsi Bob ve Alfa ile Jagdterrier cinsi Yak gibi farklı ırklardan pek çok köpeği arama kurtarma çalışmalarına hazırladı. Her bir köpeğin fiziksel özellikleri, karakteri ve çalışma isteği doğrultusunda şekillendirilen eğitimler sonucunda, afet ve kayıp vakalarında görev alabilecek nitelikte arama köpekleri yetiştirildi.

Jiro’nun Eğitim Süreci

Tevfik Gül’ün yeni çalışma arkadaşı Jiro, sertifikalı bir arama köpeği olma hedefiyle yoğun bir eğitim programına tabi tutuluyor. Jiro’nun günlük eğitim süresi yaklaşık 6-7 saat sürmekte. Bu eğitimler, köpeğe yalnızca belirli komutların öğretilmesinden ibaret değil; aynı zamanda arama kurtarma köpeklerinin dikkatlerini uzun süre koruyabilmeleri, farklı çevresel koşullarda etkili olabilmeleri ve insan kokusunu diğer kokulardan ayırt edebilme yeteneklerini geliştirmeleri için de önem taşıyor.

Eğitmen ile köpek arasında kurulan iletişim, arama kurtarma çalışmalarının temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Köpeğin verdiği işaretleri doğru yorumlayabilmek ve arama sırasında davranışındaki değişiklikleri fark edebilmek için eğitmen ile hayvanın uzun süre birlikte çalışması gerekiyor. Gül, yıllardır edindiği deneyimleri yeni köpeklerine aktararak bu süreci sürdürüyor.

Deprem Enkazlarında Arama Köpeklerinin Rolü

Türkiye’nin geçmişte yaşadığı büyük depremler, arama kurtarma köpeklerinin afet operasyonlarındaki kritik önemini bir kez daha gözler önüne serdi. İzmir, Elazığ ve Kahramanmaraş depremlerinde çok sayıda arama köpeği, eğitmenleriyle birlikte enkaz alanlarında görev yaptı. Özellikle geniş enkaz alanlarında zamanla yarışılan çalışmalarda arama köpeklerinin gelişmiş koku alma yetenekleri, ekiplerin canlı olabilecek noktalara daha hızlı yoğunlaşmasına yardımcı oluyor.

Tevfik Gül, afetlerde görev yapan arama köpeklerinin, son derece hassas koku alma yetenekleri sayesinde enkaz altında bulunan insanların yerini belirlemede kritik bir rol üstlendiğine dikkat çekiyor. Eğitimli köpekler, insanların ulaşmasının güç olduğu veya enkazın dışarıdan incelenmesiyle herhangi bir yaşam belirtisinin tespit edilemediği bölgelerde işaretleme yaparak kurtarma ekiplerine yol gösterebiliyor.

Köpeklerin Koku Algılama Yeteneği

Eğitimli bir arama köpeğinin en büyük avantajlarından biri, insanlardan yayılan kokuları son derece hassas bir şekilde algılayabilmesidir. Gül, arama köpeklerinin enkaz altında bulunan bir canlının nefes alıp vermesi sırasında ortaya çıkan kokuları dahi algılayabildiğini ve bu sayede kurtarma ekiplerine kişinin bulunduğu noktayı gösterebildiğini ifade ediyor. Köpeklerin koku konusunda yanılma oranının oldukça düşük olduğunu belirten Gül, bu özelliğin özellikle deprem gibi zamanla yarışılan afetlerde büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Bir arama köpeğinin canlı kokusuna tepki vermesi sonrasında profesyonel ekipler, çalışmalarını o bölge üzerinde yoğunlaştırabiliyor. Böylece büyük ve karmaşık enkazlarda arama alanının daraltılmasına katkı sağlanıyor ve ekiplerin müdahale edeceği noktaların belirlenmesi kolaylaşıyor.

Uygun Köpek Seçimi

Arama kurtarma çalışmalarında kullanılacak köpeğin yalnızca belirli bir ırka mensup olması yeterli değil. Tevfik Gül, köpeğin karakterinin, çalışma isteğinin ve özellikle oyun güdüsünün güçlü olmasının eğitim sürecinin başarısında belirleyici rol oynadığını belirtiyor. Border Collie, Belçika Malinois, Alman çoban köpeği, Labrador Retriever ve Golden Retriever gibi ırkların arama kurtarma faaliyetlerine yatkın olduğunu ifade eden Gül, aynı ırktaki her köpeğin bu göreve uygun olmayabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle eğitim öncesinde ve ilerleyen süreçlerde köpeğin karakter özelliklerinin yakından değerlendirilmesi gerekiyor.

Eğitim Sürecinin Oyunlaştırılması

Tevfik Gül, eğitimli köpeklerin gerçekleştirdikleri arama faaliyetlerini insanların düşündüğü anlamda bir “iş” olarak algılamadıklarını vurguluyor. Güçlü oyun güdüsüne sahip köpekler için enkazda veya arazide gerçekleştirilen arama, ödüle ulaşmayı hedefledikleri bir oyun haline getiriliyor. Bu yaklaşım sayesinde köpek, arama sırasında isteğini ve motivasyonunu koruyabiliyor. Eğitimlerde oluşturulan oyun ve ödül ilişkisi, gerçek bir operasyon sırasında da köpeğin öğrendiği davranışları devam ettirmesine yardımcı oluyor.

Geniş Kullanım Alanı

Arama köpeklerinin kullanım alanı yalnızca deprem enkazlarıyla sınırlı kalmıyor. Eğitimli köpekler, doğal afetlerin yanı sıra farklı nedenlerle kaybolan kişilerin aranmasına yönelik çalışmalarda da ekiplerin önemli yardımcılarından biri olabiliyor. Geniş bir bölgede gerçekleştirilen aramalarda köpeklerin koku alma yeteneklerinden yararlanılması, ekiplerin belirli alanlara yönelmesine katkı sağlıyor. Bu nedenle arama köpeği ve eğitmeninin oluşturduğu ekip, arama kurtarma operasyonlarının özel eğitim gerektiren unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Tevfik Gül, yetiştirdiği sertifikalı köpeklerle doğal afetler ve kayıp vakalarında gerçekleştirilen çalışmalara destek vererek yıllardır hayat kurtarma mücadelesinin içerisinde yer alıyor. Türkiye’deki operasyonların yanı sıra yurt dışındaki afet çalışmalarında da görev yapan Gül, edindiği tecrübeyi yeni arama köpeklerinin yetiştirilmesinde kullanıyor.

11 Yıllık Çalışma Süreci

2015 yılında başlayan arama köpeği yetiştiriciliği, Tevfik Gül için yıllar içerisinde uzun soluklu bir yaşam uğraşına dönüştü. Farklı ırklardan köpekleri yetiştirerek sertifikasyon sürecine hazırlayan Gül, bugün de Caferli Mahallesi’ndeki çiftliğinde çalışmalarına devam ediyor. Bir arama köpeğinin göreve hazır hale gelmesinin yoğun emek, sabır ve süreklilik gerektirdiğini belirten Gül, yeni çalışma arkadaşı Jiro’nun eğitimini de aynı disiplin içerisinde sürdürüyor. Günün önemli bölümünü eğitimlere ayıran Gül için çalışmaların nihai amacı, afet veya kayıp durumunda ihtiyaç duyulan anda doğru noktayı tespit ederek kurtarma ekiplerine yardımcı olabilmek.

Yetiştirdiği köpeklerle hayat kurtarma çalışmalarının bir parçası olmaktan gurur duyduğunu ifade eden Tevfik Gül, sağlığı el verdiği sürece arama köpeği yetiştirmeye ve afet operasyonlarına destek olmaya devam edeceğini belirtiyor. Yıllar içerisinde Diff, Bob, Alfa ve Yak ile sürdürülen bu yolculuk, şimdi Jiro’nun yoğun eğitim programıyla devam ediyor.