Sevimli Dostlarımızın Kulak Sağlığına Dikkat!

Kedi ve köpeklerde kulak hastalıkları ve tedavi yöntemleri hakkında bilgilendirici bir rehber.

Doç. Dr. Cem Perk, kedi ve köpeklerde sık rastlanan kulak hastalıkları ve bunların tedavi yöntemleri üzerine önemli bilgiler paylaşıyor.

Evcil hayvanlarımız zaman zaman başlarını sallayabilir veya kulaklarını kaşırabilirler, bu durum genellikle normal kabul edilir. Ancak bir köpeğin sürekli başını sallaması ya da bir kedinin sürekli kulaklarını kaşımaya çalışması, kulak hastalığına işaret edebilir. Hayvan hastanelerine veya kliniklerine başvuran vakaların yaklaşık %10’u kulak problemleri ile ilgilidir.

Kedi ve Köpeklerde Kulak Hastalıklarının Nedenleri

Kedi ve köpeklerde kulak hastalıkları genellikle dış kulak kanalında meydana gelen otitis eksterna adı verilen bir durumla başlar. Erken teşhis ve tedavi ile bu hastalık operasyona gerek kalmadan iyileştirilebilir. Ancak hastalık ilerleyip orta ve iç kulağa sıçradığında belirtiler daha da şiddetlenir ve denge kaybı gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Orta kulak iltihabı otitis media, iç kulak iltihabı ise otitis interna olarak adlandırılır. Yabancı cisimlerin kulağa kaçması durumunda dış ve orta kulak arasındaki kulak zarı zarar görebilir. Bu tür durumlarda şiddetli ağrı ve başın bir tarafa eğilmesi gibi belirtiler gözlemlenirse, acilen veteriner hekimle iletişime geçilmelidir. Ayrıca, tedavi edilmeyen boğaz ve yutak enfeksiyonları eustachian kanalı aracılığıyla orta kulağa yayılabilir.

Kulak Hastalıklarının Belirtileri

Kulak hastalıklarının belirtileri arasında aşırı akıntı, kötü koku, başın sıkça sallanması, arka ayakla kulağın kaşınması, başın eğik tutulması, kulakta kızarıklık, kulak kepçesi iç yüzünde şişlik, kulağa dokunulduğunda ağrı, dengesizlik ve sallantılı yürüyüş ile anormal göz küresi hareketleri yer alır.

Kulak Hastalıklarının Teşhis ve Tedavisi

Evcil hayvanların düzenli kulak bakımı ve temizliği, kulak hastalıklarının önlenmesinde büyük önem taşır. Yukarıda belirtilen belirtiler görüldüğünde, bir veteriner hekimle iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kedi ve köpeklerin kulak kanalı, insanlardan farklı olarak L şeklinde bir yapıya sahiptir ve bu nedenle dışarıdan görünmez. Kulak muayenesi için otoskop veya video otoskop gibi aletler kullanılır. Bu aletler sayesinde kulak kanalı aydınlatılarak incelenir; iltihap, yabancı cisimler, uyuz böcekleri veya polip ve tümörler tespit edilebilir. Video otoskop ile elde edilen görüntüler büyük bir ekranda izlenebilir. Teşhis amacıyla kulak kanalındaki akıntıdan örnek alınarak laboratuvara gönderilebilir. Bu sayede en etkili antibiyotiğin belirlenmesi sağlanır. Eğer sonuç bir mantar enfeksiyonu ise antifungal ilaçlar tercih edilir. Orta veya iç kulak etkilenmişse, genel anestezi altında MR çekimi gerekebilir ve bu durumlarda cerrahi müdahale kaçınılmaz hale gelir. MR sonuçları, ameliyat yöntemini belirlemede yardımcı olur.

Kedi ve köpeklerde kulak hastalıkları, akut dönemde teşhis edilip tedaviye başlanırsa genellikle bir hafta ile on gün içinde iyileşme sağlanır. Örneğin, kulak kanalından yabancı bir cismin çıkarılması, durumu hızla düzeltir. Enfeksiyon kaynaklı durumlarda, bir hafta boyunca kullanılacak lokal ve oral antibiyotikler sorunu çözebilir. Mantar kaynaklı otitler genellikle ağızdan alınan antifungal tabletlerle tedavi edilir. Koyu kahverengi veya siyah, yoğun kıvamlı akıntı ile kendini gösteren kulak uyuzları ise sistemik olarak uygulanan antiparaziter ilaçlarla tedavi edilir. Kulak kepçesine yerleşen keneler için de benzer tedavi yöntemleri etkilidir. Alerjik durumlarda ise immün sistemi güçlendiren ilaçlar ve antihistaminikler kullanılabilir.

Eğer medikal tedavi ile sonuç alınamazsa ve hastalık sık sık tekrarlıyorsa cerrahi müdahale gereklidir. Basset Hound ve Cocker Spaniel gibi bazı köpek ırklarında kulak kepçesi sarkık ve kapalı olduğundan, bu durumlarda da cerrahi müdahale sıklıkla gerekmektedir. Farklı ameliyat teknikleri mevcut olmakla birlikte, genellikle yan kulak kanalı duvarının bir kısmının alınması yeterli olmaktadır. Bu yöntem “Zepp yönetimi” olarak adlandırılır ve kulağa daha rahat ulaşılmasını sağlar. Kulak kanalında bulunan polip ve küçük tümörler için de bu ameliyat uygundur. Orta kulakta irin birikmesi durumunda, “bulla timpanica” adı verilen bölümün drenajı için cerrahi müdahale yapılır. İç kulağın iltihaplandığı ve bulla timpanicanın drenajının sağlanamadığı durumlarda ise kulak kanalı tamamen alınır ve bu durumda ilgili kulakta sağırlık gelişebilir.

Kedi ve köpeklerin kulak kepçelerinin içinde oluşan, kan ve serumla dolu şişkinlikler “othematoma” olarak bilinir. Bu durumlar veteriner cerrah tarafından özel tekniklerle tedavi edilir ve sonuçlar genellikle başarılıdır.

Kulak hastalıklarının cerrahi tedavisinin ardından evcil hayvanların en az bir hafta boyunca yakalık takması ve 2-3 günde bir veteriner hekim kontrolüne gitmeleri gerekmektedir. Onlara sevgimizi, ilgimizi ve gerekli önlemleri almayı unutmayalım. Sağlıklı kalmaları için üzerimize düşeni yapalım!